Dowód z opinii rzeczoznawcy samochodowego
Dowód z opinii rzeczoznawcy samochodowego w postępowaniu o odszkodowanie
Jaką rolę pełni dowód z prywatnej opinii rzeczoznawcy samochodowego w postępowaniu o odszkodowanie w zakresie kosztów naprawy pojazdu. Czy strona zlecając opinię prywatną może domagać się zwrotu kosztów od ubezpieczyciela. Czy pomimo opinii prywatnej przedłożonej w toku postępowania sądowego, koniecznym będzie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego?
W skład szkody w rozumieniu art. 361 k.c., według ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa, wchodzą wydatki i koszty związane ze zdarzeniem wywołującym szkodę. Ubezpieczyciel odpowiadający na podstawie umowy ubezpieczenia OC zobowiązany jest do zwrotu kosztów naprawy niezbędnych do przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu sprzed szkody. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie prawa cywilnego utrwalony jest pogląd, że odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela OC za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku. W związku z czym osią sporów sądowych pozostają ustalenia dotyczące uzasadnionych kosztów naprawy pojazdu. Celem wykazania takich kosztów co do zasady wymaga przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu motoryzacji, szacowania szkód komunikacyjnych, który posiada w tym zakresie wiadomości specjalne.
Rola opinii prywatnej w sprawie o odszkodowanie
Co jednak w sytuacji, gdy strona przedłoży opinię/ ekspertyzę prywatną?
Podkreślić należy, iż odszkodowanie przysługujące z umowy ubezpieczenia majątkowego może również, stosownie do okoliczności sprawy, obejmować koszty ekspertyzy wykonanej na zlecenie poszkodowanego ( Uchwała Sądu Najwyższego z dnia18.05.2004 r., III CZP 24/04, OSNC 2005/7–8, poz.117.). Zatem co do zasady koszt sporządzenia opinii/ ekspertyzy prywatnej w postępowaniu odszkodowawczym będzie obciążał zobowiązany zakład ubezpieczeniowy.
Czy opinia prywatna wystarczy w postępowaniu przed Sądem?
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż w praktyce poszkodowani w w toku postępowania sądowego nie mają obowiązku składania ekspertyz prywatnych dla wyliczenia wysokości szkody jako obligatoryjnego elementu pozwu, gdyż przedłożenie dowodów jest jedynie uprawnieniem strony i ciężarem procesowym, ale nie warunkiem formalnym pozwu. Jednocześnie jak niejednokrotnie podkreślał Sąd Najwyższy, opinie rzeczoznawców sporządzone poza postępowaniem sądowym mają walor dokumentu prywatnego, stanowiącego element argumentacji faktycznej i prawnej, przytaczanej przez stronę, nie zaś dowodu z opinii biegłego sądowego. Dotyczy to również opinii rzeczoznawców sporządzonych w toku wewnętrznego postępowania likwidacyjnego.
Dlatego w większości spraw sądowych strony zgłaszają obok dowodów z prywatnych ekspertyz równocześnie wnioski o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego. Sąd nie posiada w tym zakresie wiadomości specjalnych, dlatego niezbędna jest opinia biegłego sądowego co do oceny rodzaju części użytych do naprawy, zakresu naprawy, jak i kosztów usługi naprawy. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 278 § 1 k.p.c. w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii. Sąd może zatem skorzystać z opinii biegłego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych.
Czy pomimo opinii prywatnej Sąd przeprowadzi dowód z opinii biegłego?
W tym zakresie należy dodatkowo podnieść, iż przeprowadzone w postępowaniu likwidacyjnym ustalenia nie zwalniają sądu w toku postępowania rozpoznawczego od zasięgnięcia opinii biegłych w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Dowód z opinii biegłego sądowego ma przy tym charakter szczególny, gdyż zasadniczo nie służy ustalaniu okoliczności faktycznych, lecz ich ocenie przez pryzmat wiadomości specjalnych. Opinia ta, tak jak każdy dowód, podlega ocenie sądu pod kątem jego formalnej prawidłowości, miarodajności poczynionych w niej ustaleń, kompletności i logiczności.
Jak zatem wynika z powyższego przedłożenie prywatnej ekspertyzy, opinii rzeczoznawcy, w szczególności w przypadku jej zakwestionowania przez stronę procesową jest działanie niewystarczającym dla wykazania wysokości żądania.
Adwokat Sebastian Możdrzeń