Brak zapiętych pasów przez pokrzywdzonego - Wyrok Karny
Brak zapiętych pasów – Przyczynienie pokrzywdzonego, a Wyrok Karny.
Zachowanie się pokrzywdzonego w czasie zdarzenia drogowego, może stanowić jako przyczynienie, w szczególnych sytuacjach powodować również jego odpowiedzialność. Jaki natomiast wpływ ma brak zapięcia pasów bezpieczeństwa przez pokrzywdzonego i czy może wpływać na odpowiedzialność sprawcy zdarzenia.
W pierwszej kolejności należy przy tym podkreślić, że ocena prawidłowości zachowania pokrzywdzonego, ma bardzo istotne znaczenie w perspektywie odpowiedzialności karnej oskarżonego, bowiem niekiedy współprzyczynienie się innej osoby (w tym pokrzywdzonego) do wypadku komunikacyjnego może nawet prowadzić do zmniejszenia zakresu odpowiedzialności innej osoby, a czasami wręcz do wyłączenia tej odpowiedzialności. Podstawą odpowiedzialności karnej za przestępstwa skutkowe jest bowiem ustalenie, że danej osobie można zarzucić naruszenie reguł ostrożności w postępowaniu z dobrem prawnym. Niniejsze stanowisko przyjął również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22.05.2019 r., sygn. akt V KK 227/18.
W przypadku przestępstw charakteryzujących się wystąpieniem określonego skutku jakim jest przestępstwo z art. 177 k.k., pozwala na jego przypisanie w przypadku wystąpienia związku przyczynowego między zachowaniem sprawcy a skutkiem, ale również nakazuje rozważać odpowiedzialność za zwiększone niedopuszczalne ryzyko wystąpienia skutku.
Brak zapięcia pasów bezpieczeństwa jest sytuacją specyficzną, albowiem nie wpływa w żaden sposób na prawidłowość wykonanych manewrów na drodze, ale może prowadzić do sytuacji zwiększenia lub nawet powstania obrażeń u pokrzywdzonego.
Istotnym jest przy tym wskazanie, iż brak zapiętych pasów bezpieczeństwa przez pokrzywdzonych pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność karną oskarżonego za popełnione przestępstwo, a zgodnie z ustalonym orzecznictwem winno być rozpatrywane jako przyczynienie się pokrzywdzonych do zintensyfikowania skutków wypadku. Zatem niniejsza sytuacja nie wpływa na odpowiedzialność sprawcy zdarzenia, ale powinno być przez sąd uwzględnione przede wszystkim przy wymiarze kary i wysokości szeroko pojętych roszczeń odszkodowawczych. Dlatego też, ustalenia oraz ich wpływ dotyczący braku zapięcia pasów bezpieczeństwa przez pokrzywdzonego lub pokrzywdzonych ma ważne znacznie w toku postepowania sądowego.
Przyczynienie się innego uczestnika ruchu, w tym pokrzywdzonego nie wchodzi w zakres znamion przestępstwa z art. 177 k.k. Zatem gdyby miało miejsce przyczynienie się kogoś lub czegoś do wypadku, to ów fakt przyczynienia się nie powinien znaleźć odzwierciedlenia w opisie czynu przypisanego sprawcy wypadku drogowego - Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2021 r., IV KK 117/21.
Dodatkowo oceniając zaistnienie przyczynienia należy podkreślić, iż Sąd Najwyższy, w swoim orzecznictwie wielokrotnie wskazywał - "Niezależnie od niebezpieczeństwa, jakie stwarza sprawca, konieczne jest przeanalizowanie, czy późniejsza ofiara nie podjęła dobrowolnie zachowania, które obiektywnie zwiększyło to sprowadzone już zagrożenie i zmaterializowało się w dalej idącym skutku. Rolą sądu jest ocena, czy tak w istocie było w konkretnym przypadku. W takim przypadku konieczne jest rozważenie zakresu współprzyczynienia się pokrzywdzonego do powstania określonych skutków ewentualnego wypadku komunikacyjnego – tak między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 marca 2022 r., IV KK 320/20.
adw. Sebastian Możdrzeń